W styczniu 2025 r. złożono wniosek o dofinansowanie zadania realizowanego ze środków pozostających w dyspozycji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu: „Groby i cmentarze wojenne w kraju 2025” na zadanie „Renowacja elementów stałych i usytuowanie nowego ogrodzenia wokół cmentarza z okresu I wojny światowej w Waplewie”. Zadanie obejmowało renowację stałych elementów ogrodzenia (bramy wejściowej) oraz usytuowanie drewnianego ogrodzenia wokół cmentarza z okresu I wojny światowej w Waplewie (Nr rejestru zabytków: A - 2279 z dnia 7 października 1987 r). Przez lata materiał uległ zniszczeniu, zdewastowaniu, a także sprawiał realne niebezpieczeństwo dla odwiedzających. Wniosek spełniał wymogi formalne, w czerwcu br. została podpisana umowa opiewająca na kwotę 126 000 zł, z czego 100 000 zł to dofinansowanie MKiDN, natomiast 26 000 zł wkład własny gminy Olsztynek. Inicjatywa została poparta przez różne jednostki lokalne m.in. Radę Seniorów w Olsztynku, Młodzieżową Radę Miejską w Olsztynku, Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska” w Olsztynie, Towarzystwo Przyjaciół Olsztynka, Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów Koło Nr 4 w Olsztynku. Zadanie zostało zrealizowane w kwocie 125 997,73 zł. To ważna inicjatywa dla regionu, utrzymania bezpieczeństwa, a przede wszystkim potrzeby zachowania i zadbania miejsca pamięci. Inicjatywa ta stanowi filar ochrony lokalnego dziedzictwa, bezpośrednio wpływając na bezpieczeństwo kulturowe regionu. Poprzez rewitalizację miejsc pamięci związanych z migracjami okresu I wojny światowej, projekt staje się narzędziem integracji społecznej, pozwalającym mieszkańcom na głębsze zrozumienie historycznych procesów kształtujących ich tożsamość
Cmentarz z okresu I wojny światowej w Waplewie
Cmentarz został odsłonięty 21 września 1919 r., spoczywają tu żołnierze armii niemieckiej i rosyjskiej, którzy polegli w rozegranej pomiędzy Waplewem, a jeziorem Mielno bitwie, 28 sierpnia 1914 r. Dane dotyczące liczby pochowanych tu żołnierzy, wg listy poległych — 433 niemieckich i 205 rosyjskich. Wzdłuż alejek ustawione są drewniane krzyże. Głównym elementem założenia jest wysoki betonowy krzyż, stojący przy południowej granicy cmentarza, przed krzyżem znajdował się ołtarz wykonany z kamiennych ciosów. Krzyż otoczony niskim kamiennym murkiem. Na osi krzyża główna, szeroka aleja, prowadząca w kierunku północnym, w pobliżu brzegu rzeczki łączy się z prostopadłą do niej aleją, prowadzącą od szosy wzdłuż linii brzegowej rzeczki. W pobliżu zbiegu obu alej, na osi krzyża — zbiorowa mogiła. Po obu stronach głównej alei rząd pojedynczych grobów.
Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego” .
